Flash vs html : Farklar, Üstünlükler, Kazanan?

Bazen bazı müşterilerden duyarım “flash siteler çok ağır oluyorlar”, ya da internetlerde bir makale okurum “Neden flash site kullanmamalısınız” diye. Bu gibi durumlarda genelde bir flash sever olarak savunma yapma ihtiyacı hissederim. Çünkü ben tamamen flash olayına gönül vermiş bir adamımdır ve bu karara da bir sabah yataktan çıkıp “yazı ise flash, tura ise html/css” diye yazı tura atarak varmadım. Peki, neden bu karara vardım? Bu flash çok süper bir şey mi yani? Hiçbir negatif yanı yok mudur? Varsa ben neden sadece flash siteler yapıyorum?

Bunun için ilk önce webmaster olmak nedir, ülkemizde ve özellikle Bursa’da nasıl yapılır sorusunun yanıtı arayalım.

Bazı sebeplerden dolayı ülkemizde webmaster olmak biraz hor görülen bir meslektir. Bu bazı sebeplerin başında, 250 TL’ye web sitesi yaparak ek bir gelir elde etmeye çalışan öğrencilerin yaptığı işleri, profesyonel ve gerçek bir web sitesi ile karıştıran insanlar geliyor. Biraz html/css öğrenip ekstradan bir gelir elde etmek isteyen arkadaşlarla kesinlikle hiçbir sorunum yok ve bana “Bizim Mehmet abinin oğlu var. Onun internet kafesi var. 200 liraya web sitesi yapıyor” diyen her müşteriyi direk olarak onlara yönlendirmiş birisiyim ben. Sonuçta bu bir arz talep meselesi ve eğer aynı işi birisi 200 liraya diğeri 2000 liraya yapıyorsa, ben olsam 200 liraya yapanı tercih ederim. Tabi bu cümlede önemli olan kısım “aynı işi” :P Ama yine de bu yüzden bir sürü insanda internet sitesi yapmak sanki 200 liraya da yapılabilen bir iş imajı oluşmuş durumda.

Diğer bir sorun, bu işi profesyonelce yaptığını iddia eden, ama bu iddia’nın gerçekleşme şansının, bildiğimiz iddia’dan milyon dolar kazanma şansı kadar ufak bir ihtimalde kaldığı ajansçıklar geliyor. Ne yazık ki bu tür yerler de yukarıda örneğini verdiğim öğrenci arkadaşlar kadar çoklar. Bir diğer ortak yanları “sayfa sayısı ile ücretlendirme”, “paket ile satış” gibi sadece “ücret” üzerinden farklılaşmaya çalışmaları. Buralarda “1 Ana sayfa+3 mail adresi 250 TL, 1 Ana sayfa+3 sayfa+10 mail adresi 400 TL, 1 Ana sayfa+10 sayfa+100 mail adresi 600 TL” gibi paketlerle karşılaşıyorum ve direk “kim 100 mail adresi ister acaba” diye düşünüyorum hehe.

Ben tamamen flash siteler yapıyorum çünkü bir web sitesini yapmış olmak için, ya da 3 günde aradan çıkartmak için yapmıyorum. İstiyorum ki yaptığım siteler farklı olsunlar. İnsanlar artık milyon tane web sitesi gördüler ve benim yaptığım bir siteye geldikleri zaman bir durup baksınlar. Her biri ile gurur duymak istiyorum. Her biri özel olsun istiyorum. Bunun farkına varan müşterilerinde benim yaptığım sitelerin farkını anlayacaklarını düşünüyorum. Kısaca özetlemek gerekirse; hem ben yaptığım işten tatmin olmak istiyorum, hem de bana bir site yaptıran insan parasının karşılığını alsın, internetteki 100millon siteden farklı bir siteleri olsun istiyorum.

Bunu yapmak için de doğru yolun flash olduğunu düşünüyorum. Çünkü flash bana bir tasarımcı olarak %100 özgürlük veriyor. İstediğim şeyi istediğim yere koyabilirim. Html/css’in tablolarının boyundurukları bana işlemez. Hangi browser’da nasıl çıkacak acaba sitem diye bir korkum yok benim. Flash player kurulu her bilgisayarda ne tablolarım, ne renklerim, ne fontlarım değişir benim. Bir şeyi bir yere koyduysam mac’lerde de aynı yerdedir, pc’de de aynı yerdedir. İstediğim fontu kullanabilirim. Sayfamı istediğim gibi bölebilirim. İstediğim animasyonu, butonu, sesi, müziği kullanabilirim. Tek sınırım hayal gücüm.

Ve flash sitelerin aslında en tehlikeli yanlarından birisi de bu özgürlüktür! Bu işe ilk başladığım zamanlarda öyle siteler yaptım ki, bugün görsem utanırım. Çünkü html tabloların kısıtlayıcılarından, bir butonun sadece normal ve onRollOver state’i olabilme sınırlarından kurtulunca resmen meydanı boş bulmuş deli dumrul gibi davranıyordum. Her şey anime edilebilirdi ve o zaman edilmeliydi de. Faşır fuşur renkli, hareketli, karman çorman şeyler yapıyordum. Sadece yapabilirim diye yapıyordum her şeyi, bir görmemiş gibi. Ve genelde flash’ı ilk öğrenen bir sürü insan da bu tuzaklara düştüğü için internetler rezalet flash sitelerle dolu.

Yine de birçok elit, prestijli markanın sitelerine bakın. Tamamen flash olduklarını göreceksiniz. Her gün internette 1000 site gören bir adam olarak, beni etkileyen sitelerin büyük bir çoğunluğu, “vay be adamlar yapmış abi” dedirten sitelerin hemen hepsi flash siteler. Peki neden? Yukarıda bahsettiğim özgürlüğü adam gibi kullanmasını bilirsek gerçekten farklı işler yapılabildiği için. Tasarımsal olarak bir html site ile yapılabilecek her şey flash site ile de yapılabilir, ama bunun tam tersi mümkün değildir. Ve ben bu özgürlüğün gücünü sevdiğim ve artık “bu gücü sorumlulukla kullanabildiğim” için sadece flash siteler yapıyorum.

Neden flash’ı bu kadar sevdiğimi açıkladıktan sonra flash’a atılan çamurlara da biraz cevap vermek istiyorum. Daha sonra da flash sitelerin zayıf yönlerinden bahsedeceğim. Çünkü size şu ana kadar hep madalyonun tek yüzünü gösterdim. Ve hayattaki her şey gibi madalyonun diğer yüzü de var. Şimdi google’da “why you shouldnt use flash sites” (neden flash siteler kullanılmamalıdır) diye bir arama yapıp karşılaştığım suçlamalara bakıyorum

İtiraz ediyorum hakim bey

1) Flash siteler çok ağır / Flash siteler uzun zamanda yüklüyorlar.
Bunu söyleyen birisini duyunca içten içe gülüyorum açıkçası artık. Çünkü bu tek kelime ile cehalettir sevgili okur. Bir internet sitesinin açılma hızı, sizin onun içine koyduğunuz şeyler ile doğru orantılıdır. Sadece actionscript animasyonu olan, içinde hiçbir bitmap ya da ses olmayan bir siteyi, 5kb gibi komik bir boyutta yapabilirsiniz. Ya da içine 3MB boyunda sadece tek bir resim koyduğunuz bir html site de yapabilirsiniz. Burada kural sitenizin içeriğinde ne olduğudur, yoksa flash’la ya da html ile yapılmış olması değil. Sitenin içeriğini ağırlaştıran şeyler ise 1) İçinde kullanılan bitmap resimler /videolar, 2) Kullanılan ses&müzik efektleridir. Metin ya da vektörel içerik (ah html’de vektör kullanamıyor musunuz – ne yazık :P) boyut olarak sitemize neredeyse hiç etki etmez. Sitemizin içine koyulan bitmap resimler/videolar/ses dosyaları ise flash bir site için de, html bir site için de aynı etkiyi yapar. Dolayısı ile sitenin neyle yapıldığı değil, içinde ne kadar büyük dosyalar olduğu önemlidir sadece.

Bunu dedikten sonra, hem html’in hem de flash sitelerin, sitenin yüklenmesini bekleyen insanları sıkmamak için neler yapabildiklerine bakalım biraz da. Html’in yapabildiği tek şey, siteyi slice’lara (parçalara) bölmek ve tek bir resmi yavaş yavaş yükletmektense, 40 parçaya böldüğü resmi ayrı ayrı yükleterek sitenin içeriğinin kullanıcıya yavaş yavaş açılmasını sağlamaktır. Bu kadar. Aynı sayfa içinde ayrıca bir şey yüklenmek istenirse bu mümkün olmaz, sadece frame kullanımı ile sitenin menü’sü falan ekranda tutularak başka bir sayfa yüklenmesi gibi şeyler yapılabilir. Bunun da çoğu zaman adam gibi uygulanamadığını görüyoruz. Zaten html standartlarının bir türlü standart olamaması yüzünden frame’li sitelerde ve slice’lanmış sitelerde, sitenin “patlaması” olasılığı hep mevcuttur. Bazen bir sitede bazı şeyler üst üste binmiş, bir resmin bir parçası bir yerde, diğer parçası ile arasında bir boşluk var falan gibi durumlarda karşılaşınca anlayın ki html’in gücü iş başındadır.

Peki, bir flash site yüklenirken neler yapıp kullanıcıyı “sıkmadan hala monitöre bakıyor” halde tutabilir. İlk ve en basitinden, bir preloader, kullanıcıya sitenin ne kadarının yüklendiğini, sitenin yüklenmesine yüzde kaç (ya da kaç saniye) kaldığını gösterebilir. Ve flash’ın özgürlüğü göz önüne alınırsa bu preloader’ın nasıl olacağı da sadece bize bağlıdır. Bu sade bir şekilde 100’e kadar sayan bir sayı da olabilir. Dolan bir bar da olabilir. Ya da kullanıcın ilgisini ayakta tutmak için rastsal olarak şirketinizle ilgili ufak bazı detayları ekranın sağına soluna yazdıran bir preloader da olabilir. Ayrıca, flash bir site kendi içinde de parçalanabilir (ve iyi bir site parçalanmalıdır da). Çünkü kullanıcılar sitenizin her butonuna basacak diye bir kural yok. O zaman neden sitenin tümünü yükleyerek onları bekletesiniz? Şöyle bir örnek düşünün. Sitemizin index sayfası 500Kb. Ama bu 500 Kb’nin 200 Kb’si sitenin ana sayfası ve menümüz. 300Kb’ı ise tepede, içinde 10 tane resim bulunan bir banner. Bunu flash ile ayrı ayrı yükleterek, hızla ana sayfa ve menüyü önce yükletip, daha sonra kullanıcı siteye bakarken tepedeki banner’ı yükletebilirsiniz. Dolayısı ile kullanıcıyı sitenizle“daha erken” etkileşim haline sokmuşsunuzdur. Bunu html bir sitede yapamazsınız. Ya da kullanıcı bir butona bastığı zaman genel tasarımınız (sayfa düzeni-menü vs) sabit kalmak sureti ile sadece onun tıkladığı alt başlığı yükleyebilirsiniz.

Sonuç olarak flash siteler, html sitelerden daha büyük olurlar, daha çok bekletirler diye bir şey yoktur. Bunu size söyleyen insanlar cahildirler. Sitenin büyüklüğü içine koyduğunuz şeyler tarafından belirlenir ve doğru bir mimari ile yapılan flash siteler kullanıcıyı site yüklenirken daha fazla “eğlendirebilir & etkileşimde tutar”.

2)Flash player her bilgisayarda yüklü değil.
Doğru, her bilgisayarda değil (Bilgisayarınızın 6–7 yaşından büyük olduğunu ve sizin hemen hemen hiç internetlerde dolaşmadığınızı düşünürsek). Ama her kullanıcıda “resimler” de açık değil. Belki çoğu kullanıcı kullanmaz browser’ının bu özelliğini ama biliyor musunuz ki siz internet kullanıcısı olarak isterseniz browser’ınızı istediğiniz gibi modifiye edebilirsiniz. Bunu yaparken de sadece text’in görünmesini de tercih edebilirsiniz.

“Ama bir sürü insan bunu yapmaz ve browser’ını default – yani geldiği haliyle kullanır” diyorsunuz değil mi? Zaten flash’ta artık satılan her bilgisayarda kurulmuş olarak geliyor. Dolayısı ile artık bilgisayarlarda flash “siz kaldırmazsanız” yüklü geliyor. Bazen yeni versiyonların kurulması gerekebiliyor ama zaten çoğu insan sizin sitenize gelene kadar, facebook ya da youtube yüzünden bunu yapmış olacak. Yapmamış olsalar bile, yeni flash player yaklaşık 700K falan gibi bir boyuta sahiptir ve 10 saniyede kurulur. Sonuç olarak bir kullanıcının sizin sitenize “flash yok bende” diye gelme olasılığı milyonda birdir.

3) Arama motorları flash ile uyumlu değil
Güzel, artık tamamen cehalet dolu suçlamalardan çıkıp, biraz haklılık payı olan suçlamalara geldik. Arama motorlarının “örümcek” denilen programları vardır ve bu örümcekler sürekli olarak internetleri gezerler. Sitelerden buldukları verileri de arama motorunun veri bankasına eklerler. Peki, bu veriler nelerdir? Sitenizin başlığı başta olmak üzere, içerikte kullandığınız kelimeler ve sitenin <head> kısmında kullanılan bazı meta kelimeleri arar bu programlar. Sitenizin başlığı hem html hem flash sitede aynıdır. Meta tag’leri (anahtar kelimeleri) de flash sitelerde kullanabiliriz. Bu anahtar kelimeler sitenizde görünmezler (hem html, hem de flash sitelerde), sadece arama motorlarına “sitenizin ne ile ilgili olduğunu açıklamaya çalışan kelimelerdir” bunlar. Son olarak sitenizin içinde kullanılan metinler flash sitelerinde arama motorları tarafından algılanmazlar çünkü html gibi “yazı” şeklinde değil, sanki bir jpg resmin içine gömülmüş haldedirler. Yani html sitenin “içinde” yazan kelimeler arama motorlarınca algılanıyor, ama flash sitenin “içinde” yazan kelimeler algılanamıyor.

Peki, bu ne demek? Ve bu yüzden sitemiz google’da 150. sayfaya mahkum mu oldu? Hayır olmadı. Bu aslında çok ufak bir fark yaratır arama motorları nezninde de. Çünkü arama motoru için en önemli şey sitenizin domain adı ve sonra da başlığıdır. “Meta kelimeler ve site içinde yazılan kelimeler” sizin sitenizi %99 oranında google’ın ilk sayfasında çıkartmaya zaten yetmez. Bir arama motorunda bu tür “kelime bazlı” üstlerde çıkmanın 2 önemli yolu vardır. 1) Sitenizin çok hit alması ve 2) Sitenize diğer internet sitelerinden çok fazla link verilmesi. Kısacası siz günde 10.000 hit alıyorsanız site içeriğinde yazan kelimeler sizin için bir şey ifade ediyor olabilir ama oraya gelene kadar bunu sorun etmenize gerek yok. Domain adınız sayesinde bulunma olasılığınız (bu da haliyle şirketiniz adı olacak :P), sitenin içinde geçen metne göre bulunma olasılığınızdan her zaman daha fazladır.

4) Flash siteler güncellenemiyorlar.
Yine yarı haklı bir suçlama. Flash bir siteyi normalde güncellemek html bir siteyi güncellemekten daha zordur denilebilir. Güncelleme konusunda CSS ise tartışmasız bir numara şu anda. Yani her gün güncelleyeceğiniz bir siteniz varsa, css bir siteyi tercih edebilirsiniz ama “nelerin sık güncelleneceğinin, nelerin aynı kalacağının” bilindiği durumlarda (burada da müşteriden iyi brief almak çok önemli tabi) flash sitelerin de mimarisi buna göre yapılandırılabilir. Mesela www.cinetech.com.tr sitesine bakalım. Herhalde yaptığım siteler içinde en sık güncellenmesi gereken sitelerin başında gelen, korupark içindeki sinemaların sitesidir bu. 9 tane salonunda hemen hemen her hafta filmler değişmektedir bu sitede. Geri kalan tasarım ise aynı kalmakta. Bunu bilerek yaptığım, çok kolay güncellenebilmesine imkan tanıyan bir mimarisi vardır bu sitenin. Bu siteyi yaklaşık 1.5-2 yıldır ben güncellemiyorum, ara sıra bazı ufak tefek hatalar olsa da güncelleyen her kimse şu adımları atıyor her Cuma sabahı. 1) Ana sayfa’da ki butonlar için hangi salonda hangi film oynayacaksa onun posterini bulup, gerekli boyuta getiriyor ve butonların içine bu resimleri koyuyor. İşin en karışık kısmı bu onun için. 2) Daha sonra salon1.swf, salon2.swf diye ayrı flash dosyalarını açıp, bu resmin biraz büyük halini, seans saatlerini, filmler ilgili ufak bilgileri ekliyor ve bu kadar. Bu tarz bir güncelleme, herhangi bir css sitesinde de zaten daha kısa süremez.

Yani sonuç olarak siz müşteriden doğru brief alıp, nelerin sık güncelleneceğini, nelerin aynı kalacağını biliyorsanız ve sitenizin mimarisini buna göre yapmışsanız o zaman flash sitelerde de bir güncellenme sorunu çekmezsiniz.

5) Flash sitelerde browser’ın “geri butonunu” kullanamıyoruz
Yine laf ola beri gele tarzı bir eleştiri bu da. Evet hakikaten flash site içinde iken browser’ın geri butonunu kullanamıyorsunuz, ama zaten site yapılırken “ileri, geri, ana sayfa…vs” tarzı butonlar sitenin içine ekleniyor. O yüzden bu da aslında fasaryadan bir suçlama. Şu örneği düşünelim. Bir ana sayfanız var, içinde ürünler diye bir buton var, buna tıklayınca yana doğru açılan, X ürünler, Y ürünler, Z ürünler diye alt butonlar var ve siz Y ürünler butonuna bastınız. Y ürünlerden de 20 tane olduğunu düşünelim ve Y ürünler sayfası yüklendiği zaman da Y12 nolu ürüne tıkladık. Ekranda sadece Y12 ürünün resmi ve onunla ilgili bilgiler var. Şu ana kadar Ana sayfa >Ürünler>Y Ürünler> Y12 no’lu ürün olmak üzere, hiyerarşimizde 4 basamak aşağı indik. Diyelim ki html sitemiz var ve siz bir sebepten dolayı “geri butonuna basma manyağısınız” bas babam bas, 3 kere geri butonuna basacaksınız ve arada hep site bir üst basamağı yüklemeye çalışacak, ya da flash sitemizde Y12 sayfasından “ana sayfaya geri, ürünlere geri, Y ürünlerine geri” gibi tek butona basarak istediğiniz yere geri döneceksiniz. Hangisi daha kolay? Bunu html sitede de yapabiliriz diyenler olacak. Evet, yapabilirsiniz ama o zaman da yine aynı metodu kullanıyor olacaksınız. Yani “browser’ın geri butonunu” değil!

6) Flash site html siteye göre işlemciye daha fazla yük bindirir
Yine biraz haklılık payı olan bir suçlama, yani evet bilgisayarınızın işlemcisini biraz daha yorabilir flash bir site. Peki, bunun kime ne zararı var? Kıstas buysa 3dMax hepsinden daha ağır yük bindirir, o zaman kullanmayalım mı? Bilgisayarlar çok geliştiler sevgili okurlar. Artık bir bilgisayar bir web sitesi yüzünden çalışamaz hale gelemez. En kötü ihtimal bazı siteler çok eski bilgisayarlarda tıkırdayarak çalışabilir ama o zaman da artık sorun o sitede değil 10 senedir kullandığınız bilgisayardadır. Haa siz bunu sorun edip, ben dümdüz yazıdan oluşan bir site istiyorum derseniz de o da sizin bileceğiniz bir iş.

7) Kullanıcılar flash sitelerde font boyutunu değiştiremiyorlar
Siz en son ne zaman bir sitenin font boyutunu değiştirdiniz? Ayrıca derdiniz buysa bunu da belirtirseniz brief esnasında bir font değiştirme fonksiyonu yazılabilir flash’ta da.

8) Kör kullanıcılar Braille terminalleri kullanarak flash siteleri gezemezler
Allah Allah dedirten bir suçlama resmen. Keşke en büyük derdimiz bu olsa diye düşündürüyor beni. Kör kullanıcılar bu ülkede sokakta gezemiyorlar, dertleri internette gezememek mi abicim sanki? Yani demek istediğim, bu insanlara ülke altyapı hizmeti sunmuyor, bir sitenin flash olmasını o kadar sorun edeceklerini sanmıyorum. Braille terminali de ne lan diye google’ladığımız zaman öğreniyoruz ki, bu aletler kör insanlara “metin bazlı” siteleri okuma olanağı sağlıyormuş. Ben buna savunma yapmıyorum daha fazla. Körler için bir site yapılacaksa flash olmaması konusunda da. “Haklısınız abi olmasın flash” diyorum.

Evet, yukarıda flash’a (çoğu haksız yere) atılan çamurları gördük ve cevaplarını verdik. Gördüğümüz gibi sorun flash’da değil, 1) Pek bişi bilmeden atıp tutmada, 2) Kötü müşteri brief’i almada, ya da 3) 10 sene önce geçerli olabilecek bazı durumların artık ortadan kalkmış olmasında (flash yüklü değil, bilgisayar kasılır vs.)

Peki bir flashsever olarak ben nasıl çamur atabilirim. Hangi durumlarda flash yanlış tercihdir?

1) Doğru düzgün yapılmayan flash siteler, hem tasarım olarak, hem de içerik yönetimi olarak fiyasko ile sonuçlanabilir. Bu durumda suç flash’da değil, flash’ı traktör gibi kullanan tasarımcınındır. Yine de son kullanıcı olarak bu insanları ilgilendirmez. Fazla özgürlük insanı bozabilir diye flash’ı suçlayalım en iyisi :D

2) Daha önceden öngörülemeyen değişiklikler, ya da genel tasarımda değişiklik yapmak flash sitelerde daha zordur. Site tasarım aşamasında iken tasarımcı bir şeyler yapar, müşteri ile görüşür, bir takım şeyler “ok”lenir, bir takım şeylerin “değişmesine karar verilir”. Daha sonra bu değişiklikler yapılır ve tekrar müşteri ile görüşülür ve yine “ok’lenme – değişiklik” durumları yaşanır. En sonunda tasarım tamamen ok’lendikten sonra, siteye bu tasarım dahilinde içerik doldurulur, ve yükleme sürelerini optimize etmek açısından site parçalara bölünür ve animasyonlar eklenir. İşte bu aşamaya gelmiş bir sitede büyük bir değişiklik istenirse bu oldukça zor olacaktır. Çünkü artık tasarım “parçalanmış” ve anime edilmiştir. Tek bir sayfada “ne nerede”yi göremeyiz, dolayısı ile tasarımı ok’lenmiş sitelerde büyük değişiklik flash’ın belki de en zor kısmıdır.

Ben bu durumu daha önceleri yaşadığım için, özellikle sitenin ayrı swf’lere ayrılması ve animasyonu öncesinde müşteriye 100 kez sorarım. “Başka bir değişiklik olacak mı? Artık bundan sonra tasarımla ilgili bir değişiklik yapmamız çok zor olacak” diye. Onun öngöremeyebileceği bazı senaryolar üretip, “bakın, şöyle şöyle olursa, böyle bir durumla karşılaşabiliriz, bu durumun farkında mısınız?” onu uyarırım. Bu noktadan sonra ok’lenmiş tasarımlarda değişiklik yapmak artık o siteyi baştan yapmak gibi bir şeydir çünkü.

3) Çok fazla ürünü internetten satış amaçlı siteler için flash uygun değildir. Uzun uzun açıklamaya gerek yok, eğer bir site gittigidiyor falan gibi 10000 ürünün satıldığı bir site olacaksa, flash olmamalı.

4) İçeriği günlük olarak değişecek siteler flash olmamalı. Örneği bu blog eğer flash olsaydı herhalde kanser ederdi adamı. Ya da bir portal falan. Bunlar zaten flash’ın geliştirilme sebepleri olan site türleri değildir. Bu tarz siteler de flash kullanmak manyaklıktır.

5) Çok uzun yazıların bulunduğu siteler, ya da sitelerin sadece uzun metin olan kısımları flash olmamalı. Burada uzun metinden kastım 10 A4 sayfası falan. Bu tarz metinleri flash içine koymanın zaten bir mantığı yok. Sitemiz flash olurken, böylesi uzun bir metin “pop-up” olarak ayrı html bir sayfada açılabilir, ya da pdf veya word dosyası olarak indirilebilir.

Son olarak hangi teknolojiyi kullanacağımıza karar vermeye çalışırken kendimize şunları sormalıyız.

1) Bu web sitesini neden yapıyoruz ? (Tanıtım amaçlı, prestij amaçlı, internetten ürün satma amaçlı…vs)

2) Bu siteye giren insanların ne hissetmesini istiyoruz? (Her hangi bir siteye girince ben ilk 3 saniyede “bu adamlar vizyon sahibi” ya da “bu adamlar keko” diye bir izlenim edinirim. Bu ilk izlenim doğru olmayabilir. Zaten bir kişi sizinle web siteniz sonrası ilişkiye geçtikten sonra iş “sizin ürün&hizmet&servisinizdedir”. Her türlü reklamın amacı olduğu gibi web sitesi kullanıcıyı en azından bir kez sizi ve ürünlerinizi denetmektir. Daha sonrası ürün ve hizmetlerinizin kalitesine kalıyor

3) Bu site ne sıklıkta güncellenecek? Hangi kısımları güncellenecek? Eğer belli bir kısım (Örn ana sayfada haberler) gibi bir kısım güncellenecekse flash bir site o kadar zorluk çıkartmaz, ama her gün her gün güncellenen, 1000 tane ürün olan ve bunların sürekli değiştiği bir site için flash doğru seçim olmayacaktır.

4) İnternetten satış yapacak mıyım? Eğer internetten satış yapacaksanız ve “yat – villa” falan gibi sürüm olarak az olmayacaksa sattığınız şey, flash kullanılabilir ama sürümü yüksek ürünler için flash siteler uygun değildir. (Korupark daha henüz inşaat aşamasındayken 2-3 ev yurt dışında yaşayan bazı Türkler tarafından, sadece web sitesine bakılarak satıldı örneğin)

5) Son olarak 250 TL’ye web sitesi yaptırmak istiyorsanız flash siteler size uygun değildir. Sitenizi “bir sitem olsun” mantığı ile yaptıracaksanız, yukarıda da dediğim gibi internet kafelere, ya da paket satış yapan ajansçılara gitmeniz sizin için doğru seçim olacaktır.

Şu anda okuduğunuz bu site, bir template üzerine kurulmuş olan css bir site. Neden ben flash’ı bu kadar övdükten sonra kendime flash değil de css site yaptım peki? 3 sebepten ötürü, 1) Ben bu siteyi ani bir gazla açmış olduğum 19 ocak gününden beri her gün güncelledim ve güncellemeye devam edeceğim, 2) tamamen kişisel bir site olduğu için tasarımını pek de umursamadım, sadece yazdığım şeyler kolay okunabilsin yeter 3) Eğer flash sitelerimi görmek isteyenler olursa, zaten kategoriler altında son 2-3 senedir yaptığım bazı siteler bulunabilir.

Sonuç olarak her site flash olmaz, ama çoğu site bal gibi flash olur, mis gibi de olur.

Reklamlar

Etiketler:

About cenkozmercan

I do the things that I like to do and if 1 is good, 10 is a whole lot better.

23 responses to “Flash vs html : Farklar, Üstünlükler, Kazanan?”

  1. falihaydin says :

    Ansiklopedi mi yazıyosun be mübarek? Adeta kutsal kitap lan bu. yüreğine sağlık +rep :))

  2. mstytpc says :

    Abi helal olsun dokmusun ıcını haklısın katılıorum bende sana bende flash sıte yapmayı bu yuzden sectım dedıın gıbı ozgursun …. elıne saglık ….

  3. Apdurrahman J. Chelebi says :

    Objektif mi peki bu değerlendirme?

    sorun: “Site içeriğiniz arama motorlarında görünmez/aranamaz.”
    cevap: “varsın aranamasın. önemli değil zaten.”

    sorun: “flash sitelerde browser’in geri butonu (ve ileri butonu, tabları, mouse’un orta tuşu, sağ tuş menüsü, status bar, hede, hödö ve gak ile guk) kullanılamıyor.”
    cevap: “varsın kullanılamasın. Manyak mısınız da geri tuşuna basıyosunuz?”

    sorun: “flash site html siteye göre işlemciye daha fazla yük bindirir.”
    cevap: “varsın bindirsin. işi ne işlemcinizin? elektrik de beles zaten. calissin 3 cekirdek 5 cekirdek komple. ben yine de incik boncuklu animasyon yapcam.”

    sorun: “kör kullanıcılar flash siteyi gezemezler.”
    cevap: “varsın gezemesinler. sokakta da gezemiyollar zaten.”

    sorun: “flash sitelerde greasemonkey scripti imkânı yalan oluyor.”
    cevap: “…?”

    sorun: “flash sitelerin kaynak kodu hanimiş?”
    cevap: “…?”

    sorun: “cep telefonlarının kayda değer bir kısmı (daha çok eskiler ve iphone gibi çıkıntı olanlar) flash sitelerde çuvallıyor.”
    cevap: “…?”

    Uzar gider liste.

    Uzun yazı yazmakla objektif olunmuyor. Objektif olmaya baştan niyet etmek lazım.

    • cenkozmercan says :

      sayın chelebi ilk önce teşekkür ederek başlıyorum ve devam ediyorum,

      yazıyı okuduğunuzu varsayıyorum.

      ama varsayamıyorum, çünkü rassal yerleri okuyup da benim söylemediğim şeyleri söylemişim gibi gösterip beni objektif olmamakla suçluyorsunuz.

      ben flash>html falan demiyorum, sadece flash’a sıklıkla atılan laflara cevap veriyorum ve yazının sonunda da ne gibi durumlarda flash, ne gibi durumlarda html site tercih edilmelidir diye özetliyorum.

      her yazdığınız şeye cevap veren, ve yine uzun bir reply yazdım ama sonra sildim ve bunu yazıyorum.

      1) söyledikleriniz arasından yazıda atladığım en büyük sorun sağ tıklayıp “open in a new browser” yapamamaktır belki de, gerisi hakkında resmi görüşüm “kabul edilir ölçülerde gereksiz olmalarıdır.”

      2) gerek geri buton, gerek arama motorları, gerek kör kullanıcıların cevaplarını yazıda verdim. söylediklerinizi manipülatif buluyorum, ya da okuduğunuzu anlamamışsınız.

      3)greasemonkey scripti mi kullanayım yoksa flash mı? soru bile değil bence bu.

      4) kaynak kodu: kaynak kodunu görmesinler zaten, ama o kadar lazımsa bir swf decompilor kursunlar.

      sonuçta yazdığınız şeyleri ağırlıklı olarak manipülatif bulduğumu söylemek istiyorum.

      Uzun yazınca objektif olunumuyor doğrudur ama insanlar okumuyor uzun uzun bende onu anlıyorum :P

  4. Cagri Ozturk says :

    Sayin Ozmercan,

    Yaziniz okunmayacak kadar uzun degil. Insanlari neden okumamakla itham ettiginizi anlayamadim yorumlari da okuyunca.

    Anladigim kadariyla siz kendi bakis acinizdan flash’in artilarini yazmissiniz. Abdurrahman bey de kendi acisindan eksilerini yazmis. Ama siz onun yazdigi dezavantajlarin ivir zivir oldugunu, kendi yazdiginiz avantajlarin ise cok daha onemli oldugunu dusundugunuz icin sitenize usenmeyip yorum yazan birini bir guzel azarlamissiniz.

    Buradan bakildiginda siz tembel bir webmaster gozuyle bakiyorsunuz olaya. Kendi tasarim ozgurlugunuzu standartlarin ve kullanicilarin hayatini kolaylastiracak araclarin (mesela greasemonkey) onune koyuyorsunuz.

    Abdurrahman bey de kullanici gozuyle bakiyor (ki dunyadaki insanlarin %99,9’u da Abdurrahman bey gibi kullanici) ve kendi rahatini bozan seylere itiraz ediyor. Nitekim flash’in rahatsizlik verici birsey olma potansiyeli yuzunden flashblock diye bir eklenti var.

    Ama onun da farkinda olmadigi bir gercek var belli ki, burada derdini anlatmaya calismis:

    “It is difficult to get a man to understand something, when his salary depends upon his not understanding it.” (Upton Sinclair)

    • cenkozmercan says :

      Çağrı Bey,

      Uzun yazı konusunu savunduğunuz Abdurrahman bey çıkartmıştır. Ona verdiğim cevapları azarlama olarak nitelendirmişsiniz, o yüzden size “neden tembel webmaster” olmadığımı anlatmaya kalmayayım “bana küfür etti” dersiniz. Aslında bazı bakımlardan çok tembel bir webmaster’ım ama işin tasarım&uygulama kısmı ile ilgili değil.

      En sonunda bana bir güzel geçirmişsiniz ona biraz yanıt vereyim izin verirseniz

      1) Bu blog’un okurları’nın %99.9’u Türk olduğu için keşke Türkçe yazsaymışsınız son lafı. Anlamayanlar için kısaca şu demek “Bir adamın maaşı birşeyi anlamamasına dayanıyorsa, o adam o şeyi anlamaz”. Burdan anlıyoruz ki ben çıkarlarım doğrultusunda “doğru” söylüyorum. Aslında bence flash boktan birşey ama flashla para kazandığım için onu savunmalıyım. Bu doğruysa ben şerefsiz olmalıyım.

      2) Abdurrahman beyi azarladığımı düşünen biri olarak beni dar alanda şerefsizlikle suçlamışsınız, ne güzel. Çünkü ben çıkarlarımla hareket eden bir adamım değil mi? Ne yazık ki beni tanımadığınız için böyle bir yorum yapmışsınız çünkü biraz ayıp olacak ama söylenmesi gerekiyor, ben hayatım boyunca para eksikliği çekmemiş bir adam olduğum için sizin hergün görmeye alıştığınız para için doğrusu şekil değiştiren bir adam asla olmadım.

      3) Bir çok müşteriyi “sizin istediğiniz site flash olmaz, ben de html site yapmıyorum” diyerek başka insanlara yollamış bir adamım. Bunu yapan başka kimse görmedim daha önce. Sanmayın ki html bilmiyorum. Sadece şunu istiyorum ben “Az site yaparım ama her yaptığım site ile gurur duyarım”.

      4) Uzun zamandır internetteyim (gibi komik bir laf etmek durumunda kaldım haha), ve milyon türlü site gördüm. Şunu söylemeliyim ki bana “Vay vay adamlar yapmış” dedirten sitelerin %99’u flash sitelerdir. Flash’ı bu yüzden savunuyorum samimi bir şekilde.

      5) Tembel webmaster olarak birçok kez müşterileri “telefonla aramaya üşenerek” kaçırmışlığım vardır. Ama tasarım ve uygulama konusunda tembellik suçlamanızı reddediyorum.

      6) Zaten uzun zamandır site yapmadığım için maaşımın flash’la ilgisi yok.

      7) Flash’ı flashblock’la blockladınız, acaba html5/css3 ile yapılabilecek şeyleri bloklayabilecek misiniz? O zaman görücem ben insanları. Flash’ı bloklayabilmek bile güzel birşey anlayacaksınız.

      8) “Anladığım kadarı ile artıları yazmışsınız….” gibi bir lafınız var, dolayısı ile sizin de yazıyı okumadığınızı düşünüyorum.

      Herneyse derdim sizi de azarlamak falan değil. Neden olsun ki? Tanımam etmem, benim tek derdim anlaşılamamak. O yüzden yazı (bazılarına göre) uzun, ama hala 100 şey yazmak istiyorum ama bu kadarı bile okunmuyor o yüzden ne anlamı var.

      Zaman ayırdığınız için teşekkür edeyim son olarak da işime bakayım.

  5. Cagri Ozturk says :

    “acaba html5/css3 ile yapılabilecek şeyleri bloklayabilecek misiniz?”
    Icimden bir ses birak buyukluk sende kalsin diyor ama… Okumuyor musunuz siz yazılanları ayol?

    G-R-E-A-S-E-M-O-N-K-E-Y

    Neyse formu islevin uzerinde tutan bir kimsesiniz belli ki. Ben de oyle birisi degilim. Uzlasamayacagiz. Umarim 3 sene sonra flash tarihin sayfalarindaki yerine gecince bunlari daha az defansif bir yaklasimla okuyup size soylenenlerin mantigini anlarsiniz. Iyi calismalar.

    http://www.tuaw.com/2010/03/02/browser-security-the-main-thing-is-not-to-install-flash/

    • cenkozmercan says :

      Anlaşamadığımızda anlaştık hiç olmazsa :) Lüzumsuz bir sürtüşme olduğuyla kaldık. İşleve aslında çok önem veririm ama bazen işlev “aaa” dedirten bir sitedir, bir prestijdir peşinde koşulan, bir farklılıklır. 3 sene sonra flash’ın yok olmasını da beklemiyorum. Bekleyip görücez artık. Bu esnada birbirimizi kırmayalım, bursa’da iseniz gelin size bir süp ısmarlayayım :)

  6. amık says :

    sik sik sikkk

    • görkem karaca says :

      görkem diyorki ailemin tek oluyum babamın sağ koluyum ey büyüklerim yakında bende adam oluyorum laf aramızda birazda korkuyorum sizleri düyünüme bekliyor bursa kadı sk. şanlı cd. balıklı . mh.

    • cenkozmercan says :

      değişik bir tarzınız var amık.
      ama israr etmeyin yapmayacağım…

  7. görkem karaca says :

    nasılsınız burdan aileme teşekürler edrim

  8. görkem karaca says :

    burdan ismail yk yoluyorum cok güzel şarkısı yazan görkem

  9. cenkozmercan says :

    ilginç şeyler oluyor bu post’ta bakalım banhammer’ımı bulabilecek miyim

  10. görkem karaca says :

    rey mysterio adamım

  11. ibrahim yıldız says :

    rey mysterio hello hipk rey mysterio 619 kızlar benle tanışmak istersenin yaramı yalayın

    • Mapterola says :

      ibrahim yıldız, görkem karaca ve amık mamık isimli “ilkel yaşam formlarına” sesleniyorum,
      Öncelikle sizin gibilere de bu alemde ihtiyaç var, nede olsa Yaratıcı bir kum tanesini bile amaçsız yaratmamış.Yani lazımsınız, cidden lüzumlusunuz ki bu blogun sahibi gibi aklı başında şahıslarla sizlerin aranızdaki potansiyel farkı ortaya elektrik akımı doğuruyor ve biz GELİŞMİŞ İNSANLAR bunu görüp şükrediyoruz, o yüzden iyi ki varsınız diyoruuum ve başka bir şey demiyorum kapak misali :D Neyse Cenk arkadaşım seni tanımıyorum ama yazını baştan aşağı bir güzel keyifle okudum. Hakkaten 10 numara bir yazı,tebrik ediyorum seni..Artısıyla eksisiyle, dozunla objektivite ve dilinle de subjektivite katmışsın..Ağzına sağlık, devamının bekliyoruz..
      Not: Bu sözünü ettiğim canlılar için ayrı bir web sitesi kurulur ve bunlar kontrol altına alınırsa, hem site sahibi köşeyi döner hem de bizler rahatlarızzz neticede sanal sokaklarda tasmasız gezmesinlerr tehlikeli yaw..

      • cenkozmercan says :

        eyvallah hocam,

        yorumların için sağol.

        yukarıda ipini koparan arkadaşlarında aslında 12-13 yaşında gençler olduğunu sanıyorum, çok çok aşırı manyakça birşey olmadığı sürece de yorumları silmiyorum.

  12. görkem karaca says :

    ismail yk bunu görsün televizyonda konusun adımda görkem ailemede selamlAR YOLASIN

  13. serhat says :

    Öncelikle teşekkürlerimi sunuyorum.
    Siteniz gerçekten ilgi çekici bilgilerle dolu, bu uzun ama ilgili insalar için kısa yazınızın devamınıda bekleriz.Ben bir bil. müh. öğrencisiyim verdiğiniz bilgiler için teşekkür ediyorum ama sanırım bir öğrenci için bilgiden daha çok yararlı bir şey var oda ufuk kazanmaktır.(zannımca) Edindiğiniz tecrübeleri başvurduğunuz yerleri nasıl ilerlediğinizi size en çok neyin yararlı olduğunu … gibi bilgilerin bulunduğu bir bölümde açarsanız bizi memnun edersiniz.(böyle bir bölüm varsa kusura bakmayın)
    Tebrikler ve paylaşımlarınız içinde teşekkürler.

    • cenkozmercan says :

      sağol serhat,
      güzel bir bölümde okuyorsun umarım karşılığını alırsın bitirince. tecrübe ve kendini geliştirme hakkında söyleyebileceğim tek şey merak etmeye ve kurcalamaya devam etmek valla. ben bu işe ilk önce bilgisayarları sevdiğim için daha sonra da kurcalarken çok hoşuma gittiği için flashla, kendime film yapayım diye premiere’le, quake3’e harita yapayım diye Radiant oradan da 3dmax’le başladım ve devam ettim. Bunların hiç birinin eğitimini almadım hep kurcalayarak ve internet tutorial’ları ile bişiler öğrendim herkese tavsiyem de kurcalayın ve kendi kendinize öğrenemiyeceğiniz bişi yok :)

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: